ราคาตามบัญชีต่อหุ้น กำไรต่อหุ้น การแก้ไขข้อผิดพลาดของรอบระยะเวลาบัญชีก่อน

ราคาตามบัญชีต่อหุ้น

                ราคาตามบัญชีต่อหุ้น ( Book  Value  Per  Share – BPS ) หมายถึง  ส่วนเฉลี่ยของมูลค่าสุทธิของสินทรัพย์ที่เป็นของผู้ถือหุ้นสามัญต่อหุ้นสามัญหนึ่งหุ้น  ซึ่งเป็นราคา ณ วันใดวันหนึ่งที่คำนวณจากงบดุลของบริษัท ณ วันนั้น  มูลค่าดังกล่าวจะเป็นจำนวนเงินที่ผู้ถือหุ้นมีสิทธิได้รับคืนเงินโดยสมมุติว่าบริษัทเลิกกิจการในวันนั้น  และตั้งอยู่บนสมมุติฐานว่าสินทรัพย์ทั้งสิ้นของบริษัทจำหน่ายได้ในราคาตามบัญชีที่ปรากฏในงบดุล  และจะไม่นำราคาตลาดของสินทรัพย์ ณ วันนั้นมาพิจารณาราคาตามบัญชีต่อหุ้น

กำไรต่อหุ้น

กำไรต่อหุ้น ( Earning  Per  Share – EPS ) หมายถึง  ส่วนเฉลี่ยของกำไรต่อหุ้นสามัญหนึ่งหุ้น  กำไรต่อหุ้นใช้เป็นเกณฑ์วัดความสามารถในการทำกำไรของบริษัท  นอกจากนี้ยังเป็นดัชนีชี้ราคาตลาดของหุ้นตามที่ควรจะเป็น  และแสดงถึงความน่าจะเป็นในการจ่ายเงินปันผลของบริษัททั้งในปัจจุบันและอนาคต  ตลอดจนแสดงถึงสมรรถภาพในการบริหารงานของผู้บริหารบริษัทอีกด้วย

มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 38 เรื่อง “กำไรต่อหุ้น” ได้กำหนดให้กิจการทุกกิจการที่มีหุ้นสามัญหรือหุ้นสามัญเทียบเท่า  ถือปฏิบัติในเรื่องกำไรต่อหุ้นตามมาตรฐานการบัญชีฉบับนี้ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดขึ้นโดยมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศฉบับที่ 33 เรื่องกำไรต่อหุ้น  กล่าวคือ  ต้องแสดงกำไรต่อหุ้นในงบกำไรขาดทุน  ดังนี้

1. กำไรต่อหุ้นขั้นพื้นฐาน ( Basic  Earning  Per  Share ) หมายถึง  ส่วนเฉลี่ยกำไรต่อหุ้นสามัญหนึ่งหุ้นตามปกติ

2. กำไรต่อหุ้นปรับลด ( Diluted  Earning  Per  Share )  หมายถึง  ส่วนเฉลี่ยกำไรต่อหุ้นสามัญขั้นพื้นฐานที่ถูกปรับลดลงด้วยจำนวนหุ้นสามัญเทียบเท่า

 

ข้อผิดพลาดของรอบระยะเวลาบัญชีก่อนและการแก้ไขข้อผิดพลาด

กิจการอาจพบข้อผิดพลาดในการจัดทำงบการเงินของงวดก่อน ๆ ในงวดปัจจุบัน  ข้อผิดพลาดดังกล่าวอาจเกิดขึ้นจากการคำนวณตัวเลขผิด  การนำนโยบายบัญชีมาปฏิบัติไม่ถูกต้อง  การตีความผิดพลาด  การทุจริตหรือความเลินเล่อ  ข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นอาจจำแนกได้ 3 ชนิด คือ

1. ข้อผิดพลาดในงบดุล ( Balance  Sheet  Errors ) หมายถึง  ข้อผิดพลาดที่มีผลกระทบต่อบัญชีสินทรัพย์  หนี้สิน  และทุน  อันเกิดจากการจำแนกประเภทบัญชีผิด  เช่น  การจัดจำแนกลูกหนี้การค้าระยะสั้นเป็นเงินลงทุนระยะสั้น  หรือการจัดตั๋วเงินจ่ายเป็นค่าใช้จ่ายค้างจ่ายหรือการจัดสินทรัพย์ไม่มีตัวตนเป็นสินทรัพย์หมุนเวียนอื่น  ข้อผิดพลาดดังกล่าวนี้  จะต้องรายการแก้ไขปรับปรุงบัญชีให้ถูกต้องทันทีเมื่อตรวจพบ

2. ข้อผิดพลาดในงบกำไรขาดทุน ( Income  Statement  Errors )  หมายถึง  ข้อผิดพลาดที่มีผลกระทบต่อบัญชีรายได้หรือค่าใช้จ่ายอันเกิดจากการจำแนกประเภทบัญชีผิด  เช่น บันทึกค่าใช้จ่ายในการขนส่งสินค้าให้ลูกค้าเป็นค่าใช้จ่ายในการบริหาร  หรือบันทึกรายได้จากดอกเบี้ยรับเป็นรายได้จากการขาย  ข้อผิดพลาดในการจำแนกรายการในงบกำไรขาดทุนผิดจะไม่มีผลกระทบต่องบดุลและงบกำไรขาดทุน  ดังนั้น  ถ้าหากเป็นข้อผิดพลาดของปีก่อที่ได้ปิดบัญชีไปแล้ว  ก็ไม่จำเป็นต้องลงรายการแก้ไขปรับปรุงเมื่อตรวจพบ  แต่ถ้าหากเป็นข้อผิดพลาดของปีปัจจุบันระหว่างปี  ก็จำเป็นต้องรายการแก้ไขปรับปรุงให้ถูกต้องทันทีเมื่อตรวจพบ

3. ข้อผิดพลาดที่กระทบทั้งงบดุลและงบกำไรขาดทุน ( Balance  Sheet  and  Income  Statement  Effect ) หมายถึง  ข้อผิดพลาดที่มีผลกระทบต่อบัญชีสินทรัพย์ หรือ หนี้สิน หรือ ทุน  และกระทบต่อรายได้หรือค่าใช้จ่าย  เช่น  มิได้บันทึกรายได้หรือค่าใช้จ่าย เช่น มิได้บันทึกรายได้ค้างรับ ณ วันสิ้นงวดการบัญชี  ผลของความผิดพลาดนี้จะทำให้รายได้ของงวดต่ำไป  ซึ่งเป็นผลทำให้กำไรสุทธิของงวดต่ำไป  และทำให้สินทรัพย์มีจำนวนต่ำไปด้วย